Voorbereiden

Daarnaast hebben we samen met VNG een afsprakenleidraad ontwikkeld. Deze leidraad geeft per ketenstap een kort en bondig overzicht wat er georganiseerd moet worden door gemeenten en zorgverzekeraars. Ook is opgenomen wat vanuit het GALA, IZA en de transformatiemiddelen wordt bekostigd.

Een regievoerder creëert samenhang in de aanpak en verbindt partijen met elkaar. Daarnaast bewaakt de regievoerder de voortgang door tijdig knel- of verbeterpunten te signaleren en stuurt zo nodig bij. Voor de borging is het belangrijk dat de regievoerder voor langere periode betrokken blijft. Afhankelijk van de grootte van de gemeente kan het ook handig zijn om een of meerdere lokale coördinatoren aan te stellen. 

Voordat je van start kan gaan is het belangrijk om inzicht te hebben in de uitgangssituatie in jouw gemeente. Stel jezelf de volgende vragen:

Ouderenpopulatie

• Hoe groot is de ouderenpopulatie in de gemeente? 
• Waar wonen ze? 
• Hoe groot is de groep met een hoog valrisico? 
• Hoe ontwikkelt deze groep zich de komende jaren? 
• Hoe verhouden deze cijfers zich tot landelijk gemiddelden?
• Wat zijn de wensen van de ouderen in je gemeente? Hoe verhouden die zich tot het huidige aanbod van valpreventieve beweeginterventies en regulier sport- en beweegaanbod?
• Hoe zijn ouderen in je gemeente te bereiken?
• Welke specifieke groepen onderscheiden zich? Denk bijvoorbeeld aan ouderen  met dementie en cognitieve stoornissen en ouderen met een kwetsbare SEP en/of migratie-achtergrond. Lees via bovenstaande links meer over inzichten in en behoeften van deze groepen.

Beleid en bestuur

• Hoe vertalen we de landelijke doelstellingen naar de doelstelling van de gemeente? 
• Welke bestaande interventies en samenwerkingen zijn relevant voor de ketenaanpak en kunnen we meenemen? 
• Wie kan het beleid coördineren?

Partners

• Welke partners in de gemeente of regio kunnen de ketenaanpak helpen realiseren?
• Welke deskundigheid is er in de gemeente en welke deskundigheid is er nog nodig?

Onderstaande documenten geven antwoord op de vragen. 

Twee interactieve landkaarten helpen bij het opstellen van een (regionaal) plan voor valpreventie.
In één oogopslag zie je waar gemeenten staan en welke opgaven er liggen.  

Landkaart 1: Aantallen inwoners met verhoogd valrisico per gemeente
Deze kaart toont per gemeente:

• het geschatte aantal inwoners met verhoogd valrisico
• de bijbehorende zorgkosten door vallen
• prognoses voor 2030 en 2035

Landkaart 2: Vertaling van landelijke doelstelling naar gemeente
Vanaf 2023 geldt:

• 14% van alle thuiswonende 65-plussers krijgt jaarlijks een risico-inschatting
• 3% krijgt een erkende valpreventieve beweeginterventie aangeboden.

De kaart laat per gemeente zien hoeveel ouderen dit concreet betreft. Zo weet je precies hoeveel mensen je moet opsporen en bereiken.

Lees meer over de gebruikte methode en rekenvoorbeelden. 

Met wie ga je samenwerken om valpreventie te implementeren in de gemeente? Welke netwerken zijn er al in de gemeenten waarbij je kunt aanhaken? Denk lokaal aan: geriatrienetwerken, Parkinson netwerken of regionaal aan: ROSSEN (Regionale Ondersteuningsstructuren) en de GGD.
Welke afspraken bestaan al tussen ketenpartners? Organiseer een bijeenkomst met stakeholders om partijen te enthousiasmeren en om bewustzijn en draagvlak te creëren. Formuleer een gedeelde visie dit maakt het makkelijker om de aanpak te realiseren.  
Maak afspraken over wie wat doet en hoe partijen naar elkaar kunnen verwijzen, zodat iedereen in de keten weet wat de vervolgstappen zijn. 

Bepaal je ambities en scherp je doelgroep aan, waar ga je de ouderen opsporen en screenen, welke valpreventieve beweegprogramma’s en structureel beweegaanbod biedt de gemeente aan? Van doelstelling tot de aan te bieden diensten, van de wervingscampagne tot de begroting. Waar kun je allemaal aan denken?

Voor een succesvolle aanpak van valpreventie is het belangrijk dat ouderen gemotiveerd zijn. Dat lukt als je op de juiste manier inspeelt op motieven en weerstanden. Want onderzoek laat zien dat mensen lang niet altijd rationeel handelen. Ze maken alleen bewuste keuzes als ze daar een groot belang, ruim de tijd, genoeg energie en voldoende mentale capaciteit voor hebben. Meestal is dit niet het geval en wordt gedrag gestuurd door allerlei onbewuste invloeden: omgevingsfactoren, gevoelens van (in)competentie en psychologische motieven en weerstanden. 

Hoe sterk sta jij? Met de publiekscommunicatie ‘Ik sta sterk’ stimuleren we 65-plussers om na te denken over hoe sterk ze staan en hun valrisico te testen. In de toolkit vind je verschillende communicatiemiddelen, van narrowcasting en socialmediaposts tot flyers, posters en algemene campagnebeelden. Kies de middelen die passen bij jouw lokale aanpak. Veel middelen kun je aanpassen aan de huisstijl van jouw gemeente, bijvoorbeeld door een eigen logo of lokale informatie toe te voegen.

Technologie biedt kansen om de Ketenaanpak Valpreventie te versterken. Denk aan digitale middelen om valrisico's te signaleren, ouderen te ondersteunen bij bewegen en professionals efficiënter te laten werken. Als onafhankelijk kenniscentrum onderzoeken we de toegevoegde waarde van technologische innovaties en vertalen we inzichten naar praktische kennis. Meer weten? Klik dan op de button ‘Technologie bij valpreventie’. Hier vind je onderzoeken, factsheets en hulpmiddelen die je helpen bij het maken van onderbouwde keuzes.

Ben je ontwikkelaar of eigenaar van een technologische innovatie om vallen bij ouderen te voorkomen? Dan komen we graag met je in contact. Vul het contactformulier in.