Veilig op de fiets: voorkom voetjes tussen de spaken

Met de voet tussen de spaken. Vooral in de leeftijd van 3 t/m 6 jaar komt dit vaak voor bij kinderen die achterop de fiets zitten. In 2018 zagen hulpverleners bij de Spoedeisende Hulp gemiddeld 9 kinderen per dag in deze leeftijdsgroep langskomen. Een spaakbeknelling veroorzaakt vaak ernstige verwondingen. Bijna 1 op de 3 van deze kinderen breekt hierbij een bot. Met spaakafscherming zijn deze ongelukken goed te voorkomen.

Foto van Mariëlle Hermans
Auteur
Mariëlle Hermans
placeholder
9 kinderen
per dag op SEH door voetje tussen de spaken

De fietszitjes van tegenwoordig hebben betere spaakafscherming dan vroeger, maar toch zien we nog geen daling in de aantallen spaakbeknellingen. Hoe komt dat? Uit verschillende onderzoeken blijkt dat ouders denken dat ze hun kinderen veilig vervoeren, maar dat dit niet het geval is. 

Even achterop de fiets naar school toe, de voetsteun stond een beetje scheef. Toen is de voet ervan afgegleden, door de jasbeschermer zo in de spaak. Diepe wond, loopgips, 8 weken met krukken lopen...

Moeder (kind van 5 jaar)

bij oppas achterop

Ouders zijn zich vaak niet bewust van de risico’s van fietsen zonder spaakafscherming. Uit de onderzoeken over spaakbeknellingen blijkt bijvoorbeeld:

  • dat bij ruim de helft van de ouders de spaakafscherming niet goed is bij het gebruik van oude fietszitjes, terwijl ze zelf denken dat ze hun kinderen veilig vervoeren;
  • dat kinderen wel in een fietszitje worden vervoerd, maar dat 6 op de 10 ouders de voetriempjes niet (goed) vastmaken;
  • dat kinderen zo nu en dan voor korte stukjes los achterop worden vervoerd, dus niet in een fietszitje;
  • dat de helft van de kinderen die een voet tussen de spaken hebben gehad, los op de bagagedrager zat;
  • dat bij kinderen die los achterop de fiets zaten, er bij 9 op de 10 ouders géén spaakafscherming op de fiets zat. N.B. Jasbeschermers zijn geen veilige spaakafschermers!

Nooit meer voetjes tussen de spaken

Hoe kan spaakbeknelling voorkomen worden? Informeer ouders/verzorgers over de risico’s en adviseer ze om hun kind áltijd veilig mee te nemen achterop de fiets. Dat doen ze door zo lang mogelijk een fietszitje te gebruiken waarin de spaakafscherming is geïntegreerd en de voetjes altijd goed vast te zetten met een riempje. 

Bijna alle moderne fietszitjes hebben geïntegreerde spaakafscherming die aan het zitje vastzit. Je ziet bij de voetensteuntjes een grote harde plaat die de voeten van het kind beschermt. Oudere fietszitjes hebben alleen bakjes waar de voeten van het kind in passen. Ouders kunnen hier het beste extra beschermplaten bij aanschaffen. Soms worden ze bij het zitje geleverd, in andere gevallen zullen ze de platen los moeten kopen. 

Los achterop de fiets

Past een kind niet meer in het fietszitje, of is het zwaarder is dan 22 kilo? Dan mag het kind los achterop de fiets. Adviseer dan wel voetensteuntjes, een rugsteun en goede beschermplaten te gebruiken! Jasbeschermers zijn te dun en daardoor geen goede spaakafscherming. Fietstassen zijn ook geschikt als bescherming, de voeten van een kind kunnen hier in. 

Op kinderveiligheid.nl, dé website voor ouders, lees je al onze Veilig op de fiets-adviezen

Alle adviezen

Samenwerken op dit onderwerp?

Meer over onderwerpen:

Meer voor werkvelden: