Ouderen en valpreventietechnologie: behoeften, drempels en kansen

In deze publicatie onderzoeken Movisie en VeiligheidNL wat de behoeften, drempels en motivatie zijn van ouderen bij het gebruik van valpreventietechnologie. Het doel hiervan is om strategieën te ontwikkelen die beter aansluiten bij de leefwereld van ouderen, hen beter bereiken en passende ondersteuning kunnen bieden. 

Vallen onder ouderen is een groot maatschappelijk probleem: jaarlijks valt één op de drie 65-plussers. Door de vergrijzing neemt het aantal valincidenten naar verwachting verder toe. Ouderen wonen steeds langer zelfstandig thuis en er wordt meer gestuurd op het behouden van eigen regie en zelfredzaamheid. Een val kan grote gevolgen hebben voor de gezondheid, zelfstandigheid en kwaliteit van leven. Om valongevallen te voorkomen is de Ketenaanpak Valpreventie ontwikkeld. Technologie kan binnen deze aanpak een belangrijke ondersteunende rol spelen. 

Uit het onderzoek blijkt dat veel ouderen wel bekend zijn met technologische hulpmiddelen, maar vaak in algemene zin. Ze hebben beperkte kennis over concrete toepassingen en de werking van ondersteunende technologie.  Hierdoor zien ouderen niet altijd welke mogelijkheden technologie kan bieden voor hun eigen situatie.

Ondanks de verschillen tussen ouderen komen enkele behoeften duidelijk naar voren. Ouderen willen technologie die eenvoudig te gebruiken is en aansluit bij hun dagelijks leven. Daarnaast vinden zij het belangrijk dat technologie bijdraagt aan het behouden van hun zelfstandigheid en gevoel van veiligheid. Factoren zoals digitale vaardigheden, vertrouwen in technologie en het ervaren nut van een toepassing spelen een belangrijke rol bij het daadwerkelijke gebruik.

Goede ondersteuning blijkt daarbij onmisbaar. Familie, vrienden en buren helpen regelmatig bij installatie en gebruik van technologische hulpmiddelen. Ook professionals uit zorg en welzijn kunnen een belangrijke rol spelen. Bijvoorbeeld in het adviseren van ouderen over het gebruik van de technologie. Vooral ouderen in een kwetsbare situatie, hebben vaak persoonlijke begeleiding nodig om technologie succesvol te gebruiken.

Het belangrijkste inzicht van het onderzoek is dat ouderen geen homogene doelgroep vormen: dé oudere bestaat niet. Wensen, behoeften en ondersteuningsvragen verschillen per persoon en veranderen bovendien in de loop van de tijd. Om succesvolle valpreventietechnologie te ontwikkelen en implementeren is daarom voortdurende betrokkenheid van een diverse groep ouderen nodig. Door hun ervaringen en behoeften in een vroeg stadium op te halen en technologie daarop aan te passen, neemt de kans toe dat de technologie daadwerkelijk gebruikt worden.