Zo houdt kinderopvang Klein Alkmaar grip op veiligheid en gezondheid op 33 locaties

De Risicomonitor is een online tool van VeiligheidNL waarmee kinderopvangorganisaties hun veiligheids- en gezondheidsbeleid actueel houden. Met checklists, activerende werkvormen en de mogelijkheid om afspraken vast te leggen, acties te plannen en de voortgang te volgen, helpt de tool om medewerkers te betrekken en het beleid in de praktijk te brengen. 

Overzicht over alle 33 locaties 

Mariska ziet aan de voortgangsbalkjes welke geplande activiteiten zijn uitgevoerd en hoe ver locaties zijn met het bijwerken van hun beleid. Ze kan snel tussen locaties wisselen en de afspraken vergelijken. Loopt een locatie achter, dan kan ze gericht contact opnemen. 

Actueel beleid dat iedereen kan lezen 

Wanneer een locatie een beleidswijziging deelt, krijgt Mariska een melding en kan ze die beoordelen. Klein Alkmaar heeft daarnaast afgesproken dat Mariska de actuele versie van het beleid als pdf op het intranet plaatst. Zo weten medewerkers waar ze het beleid kunnen vinden. 

Medewerkers die bewuster met veiligheid bezig zijn 

Doordat medewerkers zelf meedenken, kunnen ze beter uitleggen welke afspraken er zijn en waarom. ‘Laatst kreeg ik een mailtje van een manager die zei dat het echt handig is. Je bent er veel bewuster mee bezig en pakt acties sneller op.’ 

Mariska merkt dat de afspraken beter aansluiten bij wat toezichthouders op de groepen zien. Ook vertelt ze dat er bij recente GGD-inspecties weinig opmerkingen over het V&G-beleid zijn gemaakt. Of dat door de nieuwe werkwijze komt, vindt ze nog te vroeg om te zeggen. 

Klein Alkmaar werkt al langere tijd met de Risicomonitor. Toen de tool werd vernieuwd, keek een kleine werkgroep opnieuw naar de aanpak. Mariska, een manager en een pedagogisch coach bespraken hoe ze het werk haalbaar konden maken en medewerkers meer konden betrekken. 

Hun uitgangspunt: kinderen moeten veilig kunnen spelen, met ruimte om te leren omgaan met kleine risico’s. Dat vraagt om duidelijke afspraken die passen bij de kinderen en de omgeving van elke locatie. 

Twee thema’s per jaar 

Klein Alkmaar werkt met een jaarlijkse cyclus. Aan het begin daarvan actualiseert iedere locatie het beleid. Klein Alkmaar heeft ervoor gekozen om ieder jaar twee thema's extra aandacht te geven, één in het voorjaar en één in het najaar. In 2026 zijn dat veilig slapen en eten en drinken. 

Deze verdeling geeft managers en medewerkers tijd om de onderwerpen samen te bespreken en hun werkwijze onder de loep te nemen. 

Teams vullen de checklists samen in 

De manager vult de checklists samen met pedagogisch professionals in, tijdens een teamvergadering of in een kleiner groepje. De vragen helpen om stil te staan bij dagelijkse gewoontes en situaties die medewerkers misschien niet meer opmerken. 

‘De manager kan natuurlijk invullen: dat doen ze, dat doen ze. Maar het is juist heel belangrijk dat pedagogisch professionals zichzelf checken: doe ik dat eigenlijk?’ 

Werkafspraken die passen bij de locatie 

De organisatie legt de grote risico's en een deel van de bijbehorende werkafspraken centraal vast. Iedere locatie kijkt welke aanvullende afspraken nodig zijn, bijvoorbeeld omdat er water in de buurt is. Over kleine risico's gaan teams zelf in gesprek met de pedagogisch coach. Denk aan klimmen of steppen: ze bespreken wat kinderen mogen doen en welke begeleiding en afspraken daarbij nodig zijn. 

Zo kijken teams niet alleen hoe ze risico's kunnen voorkomen, maar ook welke ruimte kinderen krijgen om te ontdekken en te leren. De afspraken worden per locatie en opvangvorm gemaakt, zodat ze passen bij de praktijk én medewerkers erachter staan. 

‘We vinden het mooi dat het uit de teams zelf komt, zodat het echt hun eigen stuk wordt. Ook wanneer de GGD komt, zijn het hun eigen woorden.’ 

De Risicomonitor staat elke maand op de agenda van het gezamenlijke overleg van managers en pedagogisch coaches. Ze bespreken openstaande acties en deadlines en controleren of situaties rond veiligheid en gezondheid zijn vastgelegd. 

Aan het einde van de cyclus kijkt iedere locatie terug op de uitgevoerde acties, nieuwe risico’s en verbeterpunten voor het volgende jaar. Klein Alkmaar heeft hiervoor een eigen hoofdstuk met evaluatievragen aan het beleid toegevoegd. 

Dat levert concrete inzichten op. Zo bleek dat locaties wel acties rond veiligheid uitvoerden, maar die niet altijd in de Risicomonitor vastlegden. Daar besteden ze nu extra aandacht aan. 

Mariska maakte een korte werkinstructie: waar vind je wat en wie doet wat? Met duidelijke uitleg en regelmatige herinneringen hielp ze teams om de nieuwe werkwijze eigen te maken. 

‘In het begin was het nodig om teams regelmatig te herinneren aan de checklists. Maar gelukkig heeft dat resultaat gehad: inmiddels werkt iedereen ermee.’