Preventie van eenzijdige fietsongevallen bij ouderen

Deze verkenning is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat biedt gemeenten praktische handvatten om maatregelen en activiteiten te kiezen die bijdragen aan het terugdringen van fietsongevallen onder ouderen.

Evenwichtsverlies, uitglijden, problemen bij op- en afstappen, verminderde spierkracht en balans, en onvoldoende risicobewustzijn spelen een grote rol bij fietsongevallen met ouderen. Ook gedrag draagt bij, zoals het niet aanpassen van snelheid of geen beschermingsmiddelen gebruiken. Daarom adviseren we dat interventies voor fietsongevallen bij ouderen uit tenminste 3 kernelementen bestaan:

• Fietsvaardigheidstraining: Oefenen met op- en afstappen, balanceren, manoeuvreren, noodstop en valtechnieken.
• Beweegtraining: Verbeteren van spierkracht, balans, flexibiliteit en uithoudingsvermogen.
• Voorlichting en gedragsverandering: Bewustwording van risico’s, gebruik van hulpmiddelen (helm, spiegels), en strategieën voor veilig gedrag in het verkeer.

Interventies moeten planmatig en doelgericht zijn, meer dan een eenmalige activiteit. En bij voorkeur worden ze uitgevoerd door deskundigen en zijn ze overdraagbaar met handleidingen en kwaliteitsbewaking. Huidige kansrijke interventies zijn bijvoorbeeld fietsvalpreventie.nl en fietslessen van Huis voor Beweging. Andere initiatieven zoals Doortrappen, VVN Opfriscursus Fiets en Stevig op de pedalen bieden waardevolle elementen, maar zijn vaak eenmalig en daardoor minder geschikt voor duurzame gedragsverandering.