Wiegendood en veilig slapen: onze reactie op recente berichtgeving

Er was een stijging zichtbaar in de wiegendoodcijfers

Recent is gebleken dat een deel van de veronderstelde stijging mogelijk verklaard wordt door ontbrekende doodsoorzaakformulieren bij het CBS. Dit was ons ten tijde van onze berichtgeving in september 2025 niet bekend. We betreuren dat dit mogelijk onrust heeft veroorzaakt. De Expertisegroep Wiegendood van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde onderzoekt momenteel samen met het CBS wat de precieze invloed van de ontbrekende formulieren is. Wij volgen dit op de voet en wachten die uitkomst af. 

Nee, de herziening was géén reactie op de veronderstelde stijging van de wiegendoodcijfers. Na het overlijden van een baby in de opvang in april 2024 kwamen deskundigen en betrokkenen samen. Daaruit bleek dat werkwijzen rondom wiegendoodpreventie tussen opvangorganisaties sterk verschilden. Sommige onderdelen lieten veel ruimte voor eigen interpretatie en er ontbraken belangrijke elementen. De aanwezigen, waaronder branchepartijen en kinderopvangorganisaties zelf, waren het er unaniem over eens dat het protocol toe was aan een update en uitbreiding.  

Het protocol is vervolgens herzien met een brede werkgroep, met als doel: helder en eenduidig beleid om de kans op wiegendood zo klein mogelijk te maken, met extra aandacht voor de communicatie met ouders en voor risicovolle fases in de ontwikkeling van baby's, zoals de overgang van thuis naar de opvang.  

De Week van Veilig Slapen was voor ons het juiste moment om de herziening van het protocol onder de aandacht te brengen. Dat professionals in de kinderopvang zich door onze communicatie aangesproken of bekritiseerd voelden, was nadrukkelijk niet onze bedoeling. We zien de kinderopvang juist als een belangrijke partner. Een goede samenwerking tussen VeiligheidNL en de kinderopvangbranche is in het belang van elk kind. 

Nee. Of het nu gaat om 2 of 3 baby's per maand: elke wiegendoodbaby is er één te veel. De onzekerheid over de exacte omvang van de stijging verandert niets aan het belang van veilig slapen en het protocol. De herziening van het protocol stond al los van de veronderstelde stijging van de wiegendoodcijfers, en de nieuwe inzichten geven dan ook geen aanleiding het aan te passen. Het protocol biedt een duidelijke basis om de kans op wiegendood zo klein mogelijk te maken. Afwijken mag, maar vraagt wel om goede onderbouwing. 

We blijven ons inzetten voor goede voorlichting over veilig slapen, voor professionals en ouders. We volgen de uitkomsten van het CBS-onderzoek en communiceren daar transparant over zodra er meer duidelijkheid is. Want uiteindelijk hebben we allemaal hetzelfde doel: ervoor zorgen dat elk kind veilig slaapt, thuis én in de opvang.