Adviseer De 4 van Veilig Slapen

Over de precieze oorzaak van wiegendood, ook wel Sudden Infant Death Syndrome (SIDS) genoemd, is nog veel onbekend. Toch weten we wel wat over de omstandigheden waarin het zich voordoet.

Een deel van de risicofactoren is niet te beïnvloeden, zoals het mannelijke geslacht, vroeggeboorte, een laag geboortegewicht, meerlingen of jeugdig moederschap. Maar een groot deel is dat wél. Op de rug slapen, in het eigen bedje slapen, niet roken in het bijzijn van de baby en borstvoeding geven verlagen het risico aanzienlijk. Op die beïnvloedbare factoren richt je je advies aan ouders.

VeiligheidNL onderzoekt en ondersteunt met adviezen en richtlijnen

De veiligste slaaphouding voor een baby is op de rug. Zo kan de baby niet met mond of neus tegen het matras liggen, wat de ademhaling zou kunnen belemmeren. Raad ouders slapen op de zij of buik sterk af zolang de baby nog niet zelfstandig heen en terug kan draaien.

Producten als ventilerende matrasjes bieden geen garantie dat een baby wél kan doorademen, hoewel dat soms wordt beweerd. Ook op deze matrassen blijft het advies dus: op de rug laten slapen.

Sommige ouders zijn bang dat hun baby zich verslikt als het op de rug ligt. Leg uit dat dat risico niet groter is dan bij slapen op de zij of buik.

Voorkeurshouding voorkomen
Maken ouders zich zorgen over een scheef of plat hoofdje door het rugliggen? Stel ze gerust: dat is goed te voorkomen. Bijvoorbeeld door de baby de ene keer met het hoofdje naar rechts en de andere keer naar links te laten slapen. Verwijs ouders naar de adviezen over het voorkomen van een voorkeurshouding.

Het eigen bedje of wiegje is de veiligste slaapomgeving. Voor ouders kan dit lastig zijn, bijvoorbeeld als de baby blijft huilen en pas rustig wordt in het ouderbed, of tijdens het voeden bij hen in slaap valt. Maak duidelijk dat het ouderbed ook in die situaties geen veilige slaapplek is, zeker niet voor baby's jonger dan vier maanden.

In het ouderbed kan een baby het te warm krijgen door het dekbed, tussen twee matrassen bekneld raken, uit bed vallen of met het gezichtje tegen een kussen komen te liggen. Ook kan een ouder in de slaap op de baby rollen zonder dat te merken. Dat risico is nog groter bij vermoeidheid, stress of gebruik van alcohol, drugs of medicijnen.

Adviseer ouders om het eerste half jaar een kinderbedje of wieg in de ouderslaapkamer te zetten, zo dicht mogelijk bij het ouderbed. Past dat niet, dan is een aanschuifbedje of co-sleeper een goede oplossing: de zijwand laat je eenvoudig zakken om te voeden of te troosten.

Tip voor ouders: zet een timer tijdens het voeden zodat je eraan denkt je baby terug te leggen in het eigen bedje.

Zodra een baby beweeglijker wordt en zich in bed gaat verplaatsen, vaak al binnen een paar weken, is een babyslaapzak de veiligste optie. Extra beddengoed is dan niet meer nodig.

Willen ouders toch dekens gebruiken? Raad een dekbed de eerste twee jaar af. Het kan te warm zijn en de baby kan er met het hoofdje onder komen en moeite krijgen met ademhalen. Een laken met een dekentje is een goed alternatief, mits kort en stevig opgemaakt met de voetjes bijna tegen het voeteneinde. Zo komt de baby niet met het hoofdje onder de deken.

Er zijn slaapzakken in hele kleine maten en voor elk seizoen. Adviseer ouders een goed passende slaapzak te kiezen: bij te grote armsgaten of halsopening kan de baby in de slaapzak wegglijden.

Een veilig bedje is een leeg bedje, zonder grote knuffels, babynestje, zijligkussens of hoofdbeschermers. Tegen al die spullen kan de baby met het gezichtje aan komen te liggen, waardoor het niet goed kan ademen.

Ouders wordt het niet makkelijk gemaakt: winkels bieden veel producten aan die zouden helpen bij het slapen, en die zogenaamd allemaal veilig zijn. In werkelijkheid vormen ze een risico. Dat geldt ook voor grote knuffels, hoe gezellig ook.

Overdag, als de baby wakker is, mag het uiteraard met een knuffel spelen. En als de baby gaat slapen, is een knuffeldoekje of een kleine knuffel zonder vulling, in een verder leeg bed, een veilig alternatief.