U moet er niet aan denken: gasleidingen die niet gasdicht zijn, ontoelaatbare koolmonoxideproductie van de cv-ketel of een verkeerde uitbreiding van het elektriciteitsnet door de vorige bewoner. Woninginstallaties kunnen nogal wat manco’s hebben die pas boven tafel komen als het te laat is. Tenzij u uw gas- en elektrische installaties regelmatig door een vakman laat nakijken. Klik hieronder op een onderwerp als u wilt weten waar u op moet letten om ongelukken met gas en elektra te voorkomen.
Omgaan met gas en elektra
Ongelukken met gas en elektra in woningen komen gelukkig niet vaak voor in Nederland. Maar als het mis gaat, zijn de gevolgen wel groot. Koolmonoxidevergiftiging, brand, elektrocutie of een gasexplosie; u wilt het gewoon niet riskeren. De belangrijkste oorzaken zijn achterstallig onderhoud, ondeskundig doe-het-zelven en slechte ventilatie. Wat moet u nu precies doen en laten in de omgang met gas en elektra:
- Hou alles stofvrij. Een keer per week de filters van uw mechanische ventilatiesysteem stofzuigen bijvoorbeeld.
- Gebruik gas- en elektriciteitsleidingen niet om dingen aan op te hangen.
- Zorg dat kruipruimtes altijd toegankelijk blijven zodat in noodsituaties, zoals een gaslek, de leidingen makkelijk bereikbaar zijn.
- Naast explosiegevaar bestaat ook het gevaar van koolmonoxidevergiftiging. Goede ventilatie is nodig voor de verbranding; stop daarom nooit ventilatiegaten dicht.
- Ongeacht welk apparaat, het moet het aardgas dat toegevoerd wordt, kunnen verbranden. Daar is zuurstof voor nodig. Is er te weinig zuurstof, dan is de verbranding niet volledig en vormt zich koolmonoxide. Indicaties van gevaar zijn:
- De vlam in de geiser, cv-installatie of kachel is oranje in plaats van blauw (zoals bij een goed afgesteld gastoestel) en hoger dan normaal.
- Door de vrijkomende waterdamp, die niet via de afvoer verdwijnt, beslaan de ramen.
- Hou de hoofdafsluiters van gas, elektriciteit en water goed bereikbaar. Bij brand of gaslekkage moeten gas en elektriciteit snel kunnen worden afgesloten
- Zorg dat alle zekeringen in tact zijn. Als er regelmatig (kort)sluiting ontstaat, moet u de oorzaak daarvan opsporen en de zekering beslist niet doorverbinden met zilverpapier. Als u dat doet, zal bij de volgende (kort)sluiting veel warmte vrijkomen, waardoor brand kan ontstaan.
Schakel de vakman in
Als huiseigenaar bent u verantwoordelijk voor de veiligheid van uw woning, dus ook voor de gas- en elektra-installaties. Energiebedrijven onderhouden gas- en elektriciteitsnetwerken tot en met de meter. Als er een ongeluk gebeurt dat veroorzaakt is door achterstallig onderhoud, draait u op voor alle kosten. Dus is het belangrijk dat uw gas- en elektra-installaties regelmatig worden nagekeken door een vakman. Om er zeker van de zijn dat u een erkende installateur in huis haalt, raden wij u aan erop te letten dat de betreffende installateur is aangesloten bij Uneto-VNI (de branchevereniging van erkend installateurs) of SEI. U bent er dan zeker van dat de installateur zijn vak verstaat.
U kunt ook een contract voor periodiek onderhoud met een erkend installateur afsluiten. Bent u verhuisd en weet u niet wanneer het laatste onderhoud is gepleegd? Meestal zit op uw cv-ketel en elektrische installatie (in de meterkast) een sticker met de datum van de laatste controle. Voor meer informatie of advies over het onderhoud van uw installatie kunt u altijd contact opnemen met uw erkend installateur of de fabrikant van uw installatie.
Hieronder een paar situaties waarin u een vakman kunt inschakelen:
- Voor alle gastoestellen en elektrische installaties geldt: elk jaar door een erkend installateur laten onderhouden en controleren.
- Laat gastoestellen regelmatig (eenmaal per 1 à 2 jaar) schoonmaken en controleren door een erkend installateur. Daarbij moet ook gekeken worden of het toestel voldoende luchttoevoer heeft. Vaak kunt u aan een sticker op de installatie zien wanneer deze voor het laatst is gecontroleerd.
- Bij het vervangen van een toestel moeten ook de leidingen worden gecontroleerd. In risicosituaties is een gerichte controle van belang. Bijvoorbeeld als in vergelijkbare situaties lekkages optreden.
- Waarschuw het energiebedrijf (of een erkend installateur) als u gas ruikt buiten of in de woning en:
- sluit de hoofdkraan
- open deuren en ramen
- vermijd vuur of vonkvorming
- schakel geen elektrische verlichting of toestellen in of uit
- houd u nauwkeurig aan de gebruiksaanwijzing van toestellen
- Afvoerloze (‘open’) geisers zijn gevaarlijk. De verbrandingsgassen hopen zich bij slechte ventilatie op in uw huis en kunnen koolmonoxidevergiftiging veroorzaken. Schakel een erkend installateur in om een geiser met goede afvoer naar buiten te installeren.
- Oude gaskachels kunnen bij slechte ventilatie ook problemen veroorzaken. Schakel een erkend installateur in om de kachel en de afvoer te controleren.
- Wees heel voorzichtig met tweedehands toestellen. De kans is groot dat ze niet meer goed werken en dus gevaarlijk zijn. U kunt een tweedehands toestel wel laten controleren door een erkend installateur.
- Zorg dat de elektrische installatie beveiligd is met een aardlekschakelaar. In nieuwbouwwoningen zijn aardlekschakelaars verplicht. Woont u in een ouder huis en is er geen aardlekschakelaar aanwezig, laat er dan een monteren. Een aardlekschakelaar kan brandgevaar beperken en uzelf beschermen tegen elektrocutiegevaar.